Loading…

De Roep van de Wildeman

Het verhaal van De Wildeman of IJzerhans is een schoolvoorbeeld vanThe Hero’s Journey ofwel De Reis van de Held. Dit is het gemeenschappelijke patroon in een grote diversiteit aan verhalen, dat globaal uit de volgende drie delen bestaat:

  1. een held ontvangt een oproep om op avontuur te gaan en stapt over de drempel een onbekende wereld in, 
  2. daar beleeft hij allerlei avonturen, waarbij hij de overwinning behaalt in een alles beslissende crisis en 
  3. hij keert als een ander mens en in het bezit van een bijzondere schat terug naar de bekende wereld.

Het is een basis-structuur die we over heel de wereld in mythen, sagen en legenden terug vinden.

De Reis van de Held heeft wereldwijd vooral bekendheid gekregen door het werk van Joseph Campbell. In zijn magnum opus The Hero with a Thousand Faces onderscheidt Campbell zeventien etappes in De Reis van de Held. Deze zeventien etappes zijn ook allemaal in het verhaal van De Wildeman of IJzerhans terug te vinden.

De Wildeman roept je dus op om op avontuur te gaan. Niet naar verre landen of exotische stranden in de buitenwereld, maar naar onbekende gebieden in je binnenwereld. 

Die binnenwereld bestaat uit gedachten, gevoelens en verlangens. Van het overgrote deel van onze gedachten, gevoelens en verlangens zijn we ons echter niet bewust. De reis naar binnen is dus bij uitstek een reis in het onbekende. Wanneer we de moed hebben, de tijd nemen en ons de een of andere methode eigen maken om onze aandacht naar binnen te richten, kunnen we met ons bewustzijn diep in ons onbewuste afdalen. Daar kunnen we (beperkende) overtuigingen tegen komen waarvan we niet eens wisten dat we ze hadden. Oude emoties die zo lang onderdrukt zijn dat ze beestachtige vormen hebben aangenomen. En verlangens die zo primitief of taboe zijn dat we er het liefst met een grote boog omheen lopen. In de terminologie van De Reis van de Held wordt de reis naar binnen daarom ook wel de afdaling in de onderwereld genoemd.

Dat maakt de reis naar binnen enerzijds zo heerlijk avontuurlijk! Anderzijds maakt het ook dat we er als mens erg veel weerstand tegen kunnen hebben. Bijvoorbeeld omdat we bang zijn om anderen iets aan te doen wanneer we contact maken met onze opgekropte woede. Of bang zijn om door anderen veroordeeld te worden wanneer we contact maken met ons verdriet of eerlijk uitspreken wat onze behoeften of verlangens zijn. 

Het is dan ook niet voor niets dat veel mensen – zowel in ‘het reguliere circuit’ als in ‘de alternatieve hoek’ – op zoek zijn naar een quick fix. Het liefste eentje waarbij je niet zoveel of beter nog, helemaal niets van dit alles hoeft te voelen. Nadat ik voor het eerst een heftige golf van oude onderdrukte woede en verdriet door mijn lichaam had voelen stromen, maakte ik mijzelf in elk geval wijs dat ik de bodem van de poel al wel bereikt had. En ging verder met mijn leven, zonder dat er wezenlijk iets veranderd was.

In De Reis van de Held staat dit bekend als het weigeren van de oproep om op avontuur te gaan.

In het verhaal van De Wildeman of IJzerhans wordt dit gesymboliseerd door de koning, die – nadat een vreemde jager op de bodem van een diepe poel in het bos een wildeman gevonden heeft – de wildeman opsluit in een kooi en op straffe van de dood verbiedt om de kooi ooit te openen. 

Het effect van deze weigering, is dat de problemen in de bekende wereld van de held nog groter worden. In het verhaal van De Wildeman of IJzerhans wordt dit gesymboliseerd door de zoon van de koning die zijn gouden bal in de kooi van de wildeman laat rollen. De gouden bal staat hierbij symbool voor zijn levenskracht en levensvreugde. En dat is precies wat we verliezen wanneer we onze authentieke emoties en verlangens blijven onderdrukken. In mijn geval leidde dat uiteindelijk tot een zware burn-out. Terwijl ik daar nog van aan het herstellen was overleed eind 2007 mijn eerste vrouw en de moeder van onze kinderen op 39-jarige leeftijd door een acute hartstilstand. 

Hiermee was mijn grootste angst, namelijk de angst om door haar verlaten te worden, werkelijkheid geworden. Voor mij was dit het keerpunt. Door de trainingen Omgaan met verlieservaringen, die ik enkele jaren daarvoor aan vrijwilligers in de terminale zorg gegeven had, wist ik – in theorie – dat zowel onze vier jonge kinderen als ik ondanks dit ingrijpende verlies gelukkig konden zijn. Mits we dwars door alle gevoelens van angst, woede en verdriet heen zouden gaan. En ik was vast besloten om alles te doen wat nodig was om deze theorie in de praktijk te brengen. Alhoewel ik al een jaar of 10 bezig was met workshops en trainingen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, begon mijn reis naar binnen nu pas echt. 

In het verhaal van De Wildeman of IJzerhans wordt dit beslissende moment, waarop we er uit vrije wil voor kiezen om in ons onbewuste op avontuur te gaan, gesymboliseerd door de prins die de sleutel van de kooi van de wildeman onder het kussen van de koningin-moeder vandaan haalt en in ruil voor zijn gouden bal de wildeman vrij laat uit zijn kooi. Daarmee stapt hij over de drempel van de bekende in de onbekende wereld. En vanaf dat moment is er geen weg meer terug ;-).

En jij? 

Heb jij de moed om de wildeman in jezelf vrij te laten?